Beschrijf de dag

Bij de uitvaart van een boek

Menno Wigman

° Beverwijk, 1966

Ik ga de berichten van mijn vroegere blog naar hier: http://annemarie-c.skynetblogs.be/ verhuizen.

zoals ik elk van jouw klanken

met hun taalgebonden woordeloos

toch lichamelijk zeer uitgesproken

wil ballen tot essentiële klank

die van jouw aanwezigheid

herleiden en eeuwigdurend maken

in Eshers' oneindige trappenhal

waar Eustachius de wens van

mijn verlangen vallend achterliet

het opgooien is telkens hels

meestal een flauwe weerkaatsing

met andere woorden die naar boven

willen, daar worden, eigenlijk dan pas

kunnen worden geschopt

in verbeelding is het niet ongehoord

daar mag, intens geluid worden

verdraaid in woord voor woord

van echoënd geluk voorzien

Okay, ik trek nogal eens van leer tegen enkele stromingen binnen de psychologische antropologie, zoals de psychodynamische antropologie van Freud of de behavioristische antropologie. Maar dat is voornamelijk omdat je er zo weinig de nadrukkelijke aanwezigheid tegenkomt van de socio-culturele omgeving  van een mens.

Hier en daar wordt er gewag gemaakt van de interactie, van die socio-culturele invloed op iemands gedrag en gemoedstoestand. Maar niet in de mate dat de dagelijkse 'omstandigheden' aanvoelen en bovendien een sturende invloed hebben op een mens zijn persoonlijk tijdsperspectief (er is bijvoorbeeld just so many time een mens heeft (gekregen). Er wordt meestal de klemtoon gelegd hoe iemand als persoonlijkheid in de wereld staat in plaats van hoe de maatschappij en de persoonlijke levensomstandigheden de persoonlijkheid kleurt (niet verandert, kleurt, het zicht op, het gedragen en aanvoelen van …, en dit kan in twee richtingen gaan, het zichzelf voelen van of het aanvoelen van anderen).

 De derde weg van Maslow is een mooi voorbeeld van de fundamentele behoeften van de mens, zijn onderverdeling volgens zijn behoeftehiërarchie kunnen in elkaar overlopen, of onder elkaar van plaats verwisselen het gaat om de basic needs. (zie extract in filosofisch lab, link rechts).

Als er iets mis gaat bij het bevredigen van de behoeften van de eerste categorieën heeft het een zeer diepe impact op het persoonlijke beleven van het leven. Als er iets misloopt in de fasen van de laatste categorieën heeft het een diepe impact op het emotionele beleven van het leven. Doch, zie hier geen poging het één boven het andere te plaatsen.

Bijv. de categorie van waardering of zelfrealisatie heeft evenzeer iets met vertrouwen te maken, dus heeft ook zijn weerslag in de eerste fundamentele categorie waar we veiligheid vinden en je kan zeker niet van mij verwachten dat ik ga zeggen dat loyaliteit of de behoefte van iemand te kunnen vertrouwen een ander zwaartepunt heeft dan de fysieke aanwezigheid van een dak boven je hoofd. (trouwens zelfs onderdak geeft geen bescherming tegen vocht of geeft niet eens noodzakelijk een gevoel van privacy, (a place of your own is nogal relatief (hoewel dat relatief zijn niet één van mijn favoriete uitdrukkingen is), en heeft meer voorwaarden dan een paar dakpannen die je beschermen tegen de grilligheid van de natuur).

 Bij die behoeftehiërarchie mijn aansluiting met Habermas, (die het eerlijk gezegd heeft over het communicatieve handelen) maar waar ik toch meer de strategische rationaliteit kan voelen met betrekking tot de psychologische antropologie. Men kan in sommige gevallen (excuse the french) het doel - middel handelen goed voelen in onze economisch gerichte maatschappij.

Dit strategische handelen is trouwens de minst erge variant, er is ook nog het instrumentele handelen. (gebruikt door sociopaten als ze ander mensen echt reduceren tot dingen (het plaatsen van mensen alsof ze een enkele lichtschakelaar aanzetten of een enkele deur open manipuleren) Maar tussen haakjes dit bedoelt Habermas er niet mee. Habermas verklaring van instrumenteel handelen is het handelen dat georiënteerd is op succes maar dan met betrekking tot handelingen zoals het openen van een deur. Geen interactie tussen mensen. Ik trek enkel deze vergelijking door.

Het strategische handelen (uitleg in filosofisch lab, link rechts) is volgens Habermas het op succes georiënteerde handelen  tussen mensen. (iets verkopen, sportwedstrijden) Vanuit een doel -middel rationaliteit.

En hij gaat een stukje verder en vermeldt (buiten zaken zoals verkopen of sport) ook het gebruiken van dwang e.d. om een doel te bereiken.

Je kan dit veralgemenen en de conclusie trekken dat er mensen worden gebruikt om een bepaald doel te bereiken (kom, kom, laten we niet naïef zijn).

De goede manier is volgens Habermas ( en waar ik het mee eens ben) het communicatieve handelen, het bekomen van consensus zonder dwang, gebaseerd op rationele argumenten (en met de aanmerking dat ik hier het emotionele niet in betrek omdat die samenhang met het rationele (voor mij) nog een alinea of twintig vereist.  (dit omdat het onderscheid/ (tegenstelling) tussen rationele en emotionele te veel op de voorgrond treed als men slechts één van de twee vermeldt)

 Maar dit strategische handelen is een van de dingen die zeer op de voorgrond treden in het dagelijkse leven en die om een aparte categorie vragen in de tabel die men kan samenstellen met als titel:  'Waarom het kan mis lopen met de emotionele voeling van de mens, of beter gezegd met zaken waar men de psychologie bij kan betrekken'.

Neem nu Maslows' fundamentele behoeften, het gevoel van veiligheid komt rechtstreeks in het gedrang wanneer men in aanraking komt met die strategische rationaliteit, op nummer drie: behoefte aan sociale integratie, behoefte aan erkenning en waardering, ….

Maar gezien het gevoel van veiligheid zich in de eerste rangen bevindt hecht ik hier nu ook het meeste belang aan. Hoe kan een mens zich (ooit nog) veilig voelen als hij slachtoffer geweest is van strategische rationaliteit.  (Ik raak slechts een deeltje van de mogelijke gevolgen aan.)

Er is bijvoorbeeld nog de bedenking dat het niet direct aan de oppervlakte ligt dat het om strategische rationaliteit gaat, een strategie is maar een (geslaagde) strategie als hij goed gecamoufleerd is.

Dus bovenop het zich voelen als louter middel, komt er ook nog eens de twijfel (tornt aan de zelfrealisatie). Ongetwijfeld volgt er op een zeker punt de vraag, hoe het komt dat men louter strategisch behandelt kan worden? Is er een speciale reden dat men iemand zo kan behandelen, is er een speciale categorie van mensen die je strategisch kan plaatsen? Wat moet iemand mankeren om louter als middel gebruikt te worden? Ik ben louter middel dus ik ben minderwaardig? Wie ben ik als er van mijn ‘ik’ zo een punt wordt gemaakt?

Nog een belangrijk argument voor mij gesteund op Habermas is zijn onderverdeling van de maatschappij in de leefwereld en het systeem.

Als het systeem teveel in de leefwereld terecht komt, of de leefwereld teveel aan het systeem moet hangen, dan zijn er ongetwijfeld negatieve gevolgen van te ondervinden.

En daar kan je ook de psychologische antropologie (in zekere zin) vinden (niet als belangrijkste reden, het zoeken van hulp/ steun (leefwereld) is er in de eerste plaats, maar het kunnen volgen van het systeem, of het zich aanpassen aan het systeem, zijn weg niet kwijt raken in, is ook een niet onbelangrijke factor.

(Hier ook een aanwijzing waar wel eens een probleem zou kunnen zitten? Het systeem, the place to be voor het strategische handelen, en als dat teveel de menselijke leefwereld gaat raken. Ik laat individueel of collectief nog in het midden. En de opmerking dat de psychologische antropologie zou zich tussen het systeem en de leefwereld moeten vinden. (Doch, andere discussie).)

Habermas bespreekt deze strategische (zie voorbeeld in filosofisch lab) rationaliteit in zijn verhouding met maatschappelijke thema's bv. Hoe men arbeiders strategisch kan plaatsen. Ik denk dat dit strategische ook dichter bij de individuele mens komt. Het strategische is al zo geïntegreerd in het 'systeem' dat men er voor moet oppassen dat het niet naar een  'gewone' mentaliteit in het dagelijkse leven evolueert. Bv. In sociale contacten. Of de vrijheden die zich men kan permitteren in afdelingen die zich tussen het systeem en de leefwereld bevinden, die de leefwereld direct raken. 

Het punt dat ik eigenlijk wou maken is (want het is o zo gemakkelijk om hier alle kanten mee uit te gaan, zoals u kan lezen), en de bedoeling was om mijn overtuiging te tonen, dat je allerhande (veel) invloeden hebt (strategische rationaliteit is slechts één van de factoren, en heeft hier een voorbeeldfunctie) die de menselijke psychische gesteldheid serieus kan ondermijnen.

Als je een Excel werkblad (enkel voorbeeld) zou maken met de mogelijke dingen die er fout kunnen gaan in een menselijke leven (of fout zitten) dan kan er overtuigend in kaart worden gebracht hoe zwaar maatschappelijke (omgevings-) factoren kunnen doorwegen op een persoonlijkheid. De onderscheiding die Maslow maakte (fundamentele menselijke behoeften, mits enige toevoegingen en uitweidingen) kunnen hiervoor mooi gebruikt worden. Want ook zoiets als zelfrealisatie is een niet te onderschatten behoefte. Het ontwikkelen van eigen talenten, de mogelijkheid krijgen om …. (maar weeral een zijspoor….)

Dan zou je duidelijk kunnen zien hoezeer maatschappelijke problemen zwaarder wegen dan eventuele innerlijke gedragspatronen (ik ontken trouwens niet het bestaan van destructieve gedragspatronen, maar het merendeel van problemen heeft deze andere invalshoek). En er is nog de aanmerking dat als iemand één keer in een sukkelstraatje geraakt dan lijkt zich dat exponentieel te vermenigvuldigen, uit te breiden over andere omgevingsomstandigheden, daar hoef ik nog geen voorbeeld van te geven. (Het gaat hier trouwens nog altijd over ‘omgevingsfactoren’).

Je kan beter het innerlijke (zoals die behoeftehiërarchie) nemen om te zien hoe het uiterlijke erop inwerkt.  Hoeveel behoeften zijn er niet bevredigt. (In een opvallend rood kleurke)

Een vragenlijst die aangeeft in welk gebied (veiligheid (zelfbeschikkingsrecht?), gezonde (fysieke) omgeving,….) je in de penarie zit die het overwicht heeft (en vanwaar de oplossing wordt gehaald), dan de mogelijkheid of er eventuele doods of levensdriften aan het spelen zijn, of zoals in de humanistische antropologie van onderandere Maslow en Rogers die ervan uitgaat dat elk mens de vrijheid heeft om zelf zijn bestaan te ontwerpen. Die vernoemde vrijheid vind ik een nogal tegenstrijdig begrip.

Bij de vermelding van het uiterlijke heb ik het zeker niet over de koude behavioristische S-R koppeling (zelfs de cognitieve afdeling niet). Het is de richting die moet omgedraaid worden. Niet het gedrag van de mens, maar het gedrag van de werkelijkheid moet onder de loep worden genomen. Niet mens --> wereld, maar wereld --> mens. Met als uiteindelijke stap het lichamelijke (fysisch, mentaal) effect dat het veroorzaakt. Maar dan enkel als symptoom?

(Bij al deze beschouwingen laat ik de neurologische/chemische afwijkingen in het midden, maar hier rijst de vraag hoe afwijkingen kunnen beïnvloed worden door slepende emotionele toestanden en vice versa. Het zijn de genetisch aanwijsbare oorzaken die voor honderd procent kunnen afgestreept worden. En zelfs dan….. Worden zulke genetische oorzaken niet aan of afgezet ? Getriggerd?)

Wordt waarschijnlijk vervolgd.

Ps. Heeft het er mee te maken dat ik Belgische ben dat ik niet zo te vinden ben voor Rogers' knuffeltherapie? En zijn rollenspellen trekken me eigenlijk ook niet zo aan.

Pukkelpop op de achtergrond (lang leve de radio)

Maar het gaat eigenlijk over het lezen van een tekst die gaat over onderandere 'de vervreemding'. (ik ben er eigenlijk niet mee aan het lachen hier).

Titel: "Horror vacuï. Mythische angst in een onttoverde wereld."

Maar eerst schetsen we toch maar de achtergrond, schuld van studio Brussel (Lets have some fun):

Wat zou je denken van pukkelpop volgend jaar in te richten met de allure van een olympisch dorp. Dus een festival met die backstage-allure. De artiesten samen in de bus naar de festivalweide, overnachten (voor meerdere dagen) in het Olympische muziekdorp (zou ik daar graag de vlieg aan de lamp zijn), samen ontbijten, in de bus naar de festivalweide. Stel je voor. Metallica gemixt met Roisy Murphy die zorgt voor de gevoelige intervallen (I'm overpowered) en af en toe roept Alphabeat op de achtergrond: 'fascination'. Hèh, hèh.

Natuurlijk, vallen er voor ons alle dagen prijzen te halen, bv. een nacht overnachten in het gezelschap van, …  Ik mag natuurlijk alle dagen busbegeleider zijn (is er in Hasselt een omleiding gepland? Nee, Daar moet dan nog voor gezorgd worden, langs Brussel!)

De entertainment voor de artiesten die nog niet aan de beurt zijn? Bobbejaan met een fluitconcert? Bingo?

Mmmmhhh, jamsessies all around dan toch maar. En omdat het om een 'olympisch' muziekdorp gaat: de hoogste noot wint, dan is er nog het halen van de meest valse noot die het mooiste klinkt en natuurlijk het meeste glazen breken, no rules! (veel noten op hun zang, zwaarste bass (grootste geweld), uitblinkers in de tatoeage afdeling (die maham allerhande veroorzaken), …….)

That's it voor de achtergrond. ('k ben al serieus met Anouk aan het rondlopen)

Maar verder over de tekst die ik aan het lezen was: soms moet je op je hoede zijn, de tekst is inventief geschreven en voor je het weet ben je helemaalllll mee! Dat heb je met leerstof. Voor je het weet, snap je waar ze het over hebben! (Zelfs als het over ontastbare inwendige roerselen gaat) Goh, het is godgeklaagd!

Het gaat over een nogal serieus onderwerp dat nu niet helemaal past bij mijn geschetste achtergrond, maar soit, tegenstellingen doen leven! Het gaat dan ook over de 'Dialectiek der aufklärung' en hier en daar komt het onderwerp tegenstelling wel ter sprake. Dus, qua excuus, zit ik wel goed.

Doch, als je zo lang doorzeurt over de achtergrond ben je niet meer zo mee wat betreft de clou van de zaak, van de samenloop der omstandigheden. En nu wordt er vooral de nadruk gevoeld van het 'al heel laat zijn!'.

But, nog even de opmerking dat het in de tekst gaat over de angst die aan de grond ligt van ons redelijke denken, van 'de verlichting' zowaar en omdat het om een fundamentele angst gaat, die redelijk klonk in de tekst, heb ik ook hier en daar een kanttekening gemaakt (moeten maken) bij Freud (natuurlijk heeft 'angst' ergens wel iets met Freud te maken) dat er ook een positieve kant is aan het psychisme dat hij heeft neergeschreven. (sommige dingen die hij schreef zijn toch wel inventief, 'k zeg hier niets over het waarheidsgehalte).  Maar dit was slechts een kanttekening!

De clou van de tekst (Horror vacuï) heeft ermee te maken dat we eigenlijk in het streven van ons redelijke denken (dat is uitgemond in een uiteindelijke verstarring van  dat redelijke denken) terug moeten gaan naar de bron, en we moeten toegeven dat we gedreven worden in dat streven naar kennis door de angst, en dat mondt uit in onze beheersing van de natuur, in het willen zijn van meester van de natuur. En voor de oplossing voor deze terugval moeten we teruggaan naar de oorsprong van dat denken, 'diezelfde angst'.

Nu ben ik wel te vinden voor het teruggaan naar dat oorspronkelijke voelen van de almacht van de natuur, als beginsel. Alleszins tot het me voorstellen van die almacht, en ik zou dit als argument willen aanbrengen, dat we niet slaaf of meester zijn van die natuur, maar onderdeel. Dat het een verkeerde zienswijze (gevoel) is geweest ons slaaf of meester te voelen.

Eén van de dingen die ik wou zeggen is dat deze tekst me heeft gewezen op de mogelijkheid dat als iets goed geschreven is, je ook gemakkelijker geneigd bent de inhoud voor waar aan te nemen. Waar ik me hier niet over uitspreek.

Maar zoals het mij de laatste dagen betaamt, dit was slechts een inleiding, want wat ik erover te schrijven heb, heeft wel een A4 tje nodig (ik heb in ieder geval al overgebracht dat ik het interessant vond). En de rest wordt even opgespaard.

Gevoegd bij de andere nog te schrijven onderwerpen:

(misschien) Tekst van Nietzsche over 'de lelijkste mens' en het verhaal (satirisch stukje?) dat erin zit, met hier en daar een verwijzing naar Oscar Wildes': 'The picture of Dorian Gray' (goed boek, moet je zeker lezen! Ik hoorde dat de film ook in de maak is!), en natuurlijk God (volgens de prof; de getuige die de lelijkste mens in al zijn lelijkheid gadeslaat) met zijn alziend oog (dat zich natuurlijk prachtig leent voor satire), die uiteindelijk elke zonde van de lelijkste mens heeft uitgetekend op het gelaat/lichaam van die lelijkste mens (en de verschrikkelijke pijn, die met die uittekening gepaard gaat) er zitten natuurlijk meerdere mogelijke verwijzingen in (maar dan heb ik half het verhaal al uitgeschreven). (Moet er nu juist een band aan het spelen zijn op de radio die op The Cure lijkt? De lelijkste mens heeft nu een lipstick/ weelderige zwarte stekelbos! Straf van God natuurlijk, de twee gecombineerd: 'the Cure haar' en lipstick + de lelijkste mens = Marilyn Manson?)

En natuurlijk moet ik ook nog de uitleg bij Maslow geven (gemixt met wat begrippen uit de theorie van Carl Rogers en een snuifje existentiële antropologie.)

Ach, ach, gut oh gut, Promises, promises. We zullen zien wat er van komt.

Slaapwel.

Het is een probleem dat schrijven, eerder dat niet meer schrijven,  (volgens mij stapelt het zich gewoon op als ik dat er niet af en toe uitlaat)

'k wou eigenlijk een stukje in elkaar frutselen over de antropologie. Met als hoofdmoot de 'derde weg' van Abraham Maslow. Maar om het allemaal in goede banen te leiden had ik eigenlijk mijn kritische instelling nodig zodat ik bovenvermelde kon opponeren aan Freud (gemakkelijk slachtoffer, 'k denk dat hij zelf goed wist wat hysterie was (ervaringsexpert?)) Maar mijn kritische humeur is aan het wankelen. En enig (literair) cynisme is ook aan't verdwijnen. Verdorie, en dat heb ik zo nodig om van Maslow een redelijk beeld te schetsen.

De enige aanmerking die ik zou hebben gaat dan ook maar over de therapie die in de lijn van zijn theorie is ontworpen. Maar that goes whitout saying dat ik daar iets over te zeggen had.

Net zoals over de behaviouristische gedragstherapieën, ik kan de algemene theorie wel enigszins volgen (zelfs in zijn waarheidsgehalte, ik ben soms wel te vinden voor: A É B), met hier en daar een opmerking (bijvoorbeeld de test  met betrekking tot de aangeleerde hulpeloosheid, nou nou, een rare conclusie) maar ook de therapie gaat volledig de mist in (naar mijn gevoel). En dit omdat: het is allemaal goed en wel dat een bende kakkerlakken (echt!, in een test, op een tribune en al) reageert en dat die reactie goed wordt geïnterpreteerd, met een duidelijk oorzaak en gevolg, maar in de echte wereld, hangt alles weeral van een bepaalde interpretatie af, (van de therapeut? Van veel mensen die therapeutisch hobbyist zijn?)   Om een geldig resultaat te kunnen noteren hoe men reageert op een bepaalde stimulans zou men de persoon in een totaal afgesloten plaats moeten plaatsen (see Neo als hij the Maker ontmoet in het niets?), zonder  andere mogelijke stimulansen, en men zou elke andere gedachte of gevoel (die prikkel kan zijn) moeten kunnen uitsluiten. En dat gaat niet, dat kan niet.

Neem nu bijvoorbeeld het testen van die aangeleerde hulpeloosheid met de rat die in de pendelkooi werd geplaatst (gaat volgens conclusie de mist in, en dat zelfs in een totaal gecontroleerde omgeving), wacht effe, hier heb je de hele uitleg:

'Aangeleerde hulpeloosheid

Dieren of mensen die tijdens de conditionering dubbelzinnige stimuli aangeboden krijgen, kunnen hierop reageren met angst en tenslotte gedragsremmingen vertonen. De Amerikaanse psycholoog Martin SELIGMAN noemt dit fenomeen aangeleerde hulpeloosheid.

Seligman heeft dit aangetoond aan de hand van dierexperimenten. Zo plaatste hij onder meer een rat in een zogenaamde pendelkooi. Dit is een kooi met twee compartimenten. Wanneer één compartiment onder stroom wordt gezet, kan de rat ontsnappingsgedrag vertonen door in het andere compartiment te springen. In een volgende fase leert de rat de pijnlijke stroomstoot te vermijden, doordat een brandende lamp de schok aankondigt. Vervolgens zet Seligman lukraak de twee compartimenten onder stroom, terwijl de brandende lamp de schok niet meer voorspelt. De rat zal hierop aanvankelijk reageren door angstig heen en weer van het ene compartiment naar het andere te springen. Na verloop van tijd blijft het dier echter volkomen apathisch in een hoekje zitten en ondergaat het gelaten de elektrische schokken. De neerslachtige ratten zijn in een toestand van aangeleerde hulpeloosheid beland.

Seligman ondernam soortgelijke proeven met honden, en bekwam net hetzelfde resultaat'

Dat apathisch worden is een conclusie die je wel intuïtief kan trekken, met een hoge graad van zekerheid. Als dat niet het geval is ben je al te veel dieren aan het martelen geweest en je weet totaal niet meer wat het verschil is tussen 'goed en kwaad'! Enig gevoel voor ethiek staat dus hoog in mijn waardenstelsel.

En bovendien: vind ik het woord 'aangeleerd' een rare conclusie, als je de rat zonder waarschuwende lampen in dezelfde situatie zet gaat ze zeker! ook na een tijd gelaten in een hoekje liggen. Of slaat het woord 'aangeleerd' op het uiteindelijk opgeven van pogingen om de elektriciteit te vermijden, pijnstoot na pijnstoot en niets helpt, en dus aangeleerd (= ontwijken, ontwijken, ontwijken, …. Geen oplossing) hulpeloos gaan liggen?  Dat omschrijft het woord apathie op zichzelf al (om in een staat van apathie te raken is er een reden). Het reageren van de rat heeft niets te maken met het ontbreken van de lamp, maar met zijn hulpeloosheid. Die apathie is niet aangeleerd, ze is! En was er al. 

Wat een overbodige pijniging!  De bewuste apathie is niet aangeleerd, het is een natuurlijke reactie, als je nergens geen uitweg vindt, geen oplossing, dan ga je liggen, je legt er het bijltje bij neer, de wil dooft uit.

Bovendien heeft pijn een aparte dimensie, het overheerst alles. Bovendien heeft pijn de associatie met de dood!

Zo gebeurt het ook mensen in uitzichtloze situaties. Gelaten….., noemen ze dat dan.

'Dieren of mensen die tijdens de conditionering dubbelzinnige stimuli aangeboden krijgen,  kunnen hierop reageren met angst en tenslotte gedragsremmingen vertonen'

Het is dat dit zinnetje boven het experiment staat, dat wijst op het belang van het wel of niet aanwezig zijn van de lamp.

En daar is een test voor nodig? Daar is een tekening voldoende voor.

Je bent in punt A of punt B, beiden leveren je excruciating pain op. Welke kies je? Het is bovendien dat het een pijnlijk experiment is! Je bent in punt A of punt B, beiden leveren je veel geld op, welke kies je?

(bovenstaande was volgens de test) er short duidelijk al iets met de correlatie.

Het is een andere zaak met die dubbelzinnige stimuli.

Iemand zegt 'nee', maar knikt 'ja'. Lijkt me beter bij de opgave te passen. Dit heeft weinig correlatie met de rat in de kooien; 2  kooien en 2 keer pijn,heeft weinig gemeenschappelijk met de ja, maar toch nee boodschap.

Doch tussen haakjes, twee keer zelfde resultaat. 

Maar zelfs als de rat gaat liggen met ergens de lamp ( of het ontbreken van) mee in dit resultaat te betrekken, dan is het nog 'logisch' onmogelijk om te bewijzen dat daar de oorzaak ligt. Was het ontbreken van de waarschuwende lamp? Of was het wat apathie inhoud te zijn, (het wegvallen van de wil? Het instinctieve dat ook weet wanneer het geen zin heeft? Als directe reactie op de pijn)

 Eigenlijk gaat het hier om A OF B of C doet D gebeuren. (één koekje van eigen deeg) A= de stroom, B= het ontbreken van de lamp, C = het mechanisme apathie op zich.

Apathie kan een gevolg zijn van een 'redelijke' overweging of van een instinct. Apathie is iets ontastbaars over the behavioristic head (een behavioristisch  wespennest, het hoort bij de categorie waar ethiek zich bevind, don't go there!)

Pulling a rat out  of the hat, ze  moeten zich wel als the great magicians gevoeld hebben.

Letting the rat out of the cage?

En dan ben ik nog niet over het experiment van Milgram begonnen! Misschien iets voor een volgende keer.

 Bv. Zegt het hele experiment niet iets meer over hoe autoriteit misbruikt kan worden? Is het ontwerpen van zulk een experiment, zelfs het opkomen van het idee, het bewijs dat sommige mensen denken dat ze boven de wet staan? Zich niet moeten houden aan wat kan, en niet kan? Daar ligt het belang van het experiment!

Ah ja, Maslow, daar ging ik het over hebben. Als tegengewicht!

Das voor de volgende keer. Zie het extract in mijn Lab (link rechts).

je raken wordt impressie

het druppelt , dat zoute

parelt slechts je tast

In dit vingerspelende

zilte voelen van, een moment

in concerto

waar hoogten volgen op

niet meer dan

ach, …. 

ach, …. en dan?

Het is dat ik in een vorig stukje beloofde u op de hoogte te houden over den Friedrich.

Kijk naar volgend citaat (uit: 'Nagelaten Fragmenten, Deel2):

 19(85) "De zogenaamde metafysische behoefte bewijst niets over een realiteit die aan die behoefte beantwoordt:  integendeel, omdat we hier behoeftig zijn, luisteren we naar de taal van de wil, niet naar die van het intellect, en we zijn op de verkeerde weg als we geloof schenken aan die taal. Een God zou aannemelijk zijn als hij bewijsbaar was zonder dat een behoefte hem in onze ogen nodig liet blijken."

Waarom ik het een mooi citaat vind:

Hoeveel mensen voelen (überhaupt (redelijk)), dat er een verschil bestaat tussen de taal van de wil en die van het  intellect?

Weten wanneer het intellect spreekt? Of wanneer een behoefte zijn wil oplegt, ........?

En dan heb ik het nog niet gehad over de conclusie.

omdat mijn verbeeldingen zelden

het beschreven marmerachtige hebben

ze lijken meer, leven donker en voelen graniet

worden soms getint door een woordeloos

(verdriet)

daarom steunt bovenstaand concrete gefluister

dat ik snel graveer, op een vluchtige gave

omdat ik slechts besta als mij publiek

(waarvan ik niets weet) de toestemming wordt gegeven

verbonden door niet meer dan HET onbenoembare

of volgens diezelfde enkelingen (individuelen?) één klein

te negeren (kan een eufemisme ooit een vriendelijkheid zijn?)

kunstig talent, slechts dat heeft zij ! slechts dat is zij!

zeker niet meer, beleef enkel nederig!

dus geef ik op dit (verbaal) geweld het enige

antwoord volgens het publieke dat steeds geldt

verder ben ik niet(s)

betreft het mijn kunnen en toch ook niet

ik ben volgens het gangbare

ik leef onder een drukkende mening

sindsdien slechts het ene

met een beetje ik

hoe je een  formeel liefdesgedicht verwacht

dat je dagelijkse beslommeringen verzacht

en ik moreel een zoveelste heuvel

neem, voor het overzicht, weet je wel

(schouderophalend)

zoals voorgaanden dwaas vertrouwd

terrein verken, vanwaar dit verwijl

zou kunnen komen, je lachte mijn lief

verklapte zo je sensuele soms

wordt er beraadslaagd naar mening

soms naar waarheid (die verbuigen kan)

bijvoorbeeld het bedisselen van ruwe paden

ook zij lijken soms transparant

zegt het (meager) verstand

laten we maar rustig verder uren strepen

gelijnd langs ‘ooit misschien’ en verloren

horizonten, zee of waren het waterlopen

waar ik toen iets mee had

lees naast het vluchtige krijt waar

terloops (in de kantlijn) jouw in of uit

werd bepaald, het voelde even amper

lief, net als mijn kans

'DE APOLOGIE VAN SOCRATES'

van Plato

door het Toneelgezelschap Epidauros

De opvoering heeft plaats op WOENSDAG 20 FEBRUARI om 20.00 u

in Auditorium R-014, (universiteit Antwerpen) Rodestraat 14

Omdat ervaring soms te reëel bestaat

en de toekomstige oppervlakte beslaat

waarin een moeilijkheid in het beleven ligt

van waarschijnlijk in dissectie

vooral van andermans’ ontleden, waar normaal

nogmaals vergaat in (klemmende) verwachting

van mijn uiteindelijke geven? Vragen genoeg

ik laat ze voorlopig hun retorisch

het is een vergissing mijn lief, jouw denken

dat alles er louter voor mij is

ondanks klinkt beter, want in dit verwachtende

bestaan, wordt men bestraft wees zeker

je merkt het aan het ontbreken

deeply voelt het, dat spijkerlopen

in dit op heterdaad bestaan

‘wedden dat’ was er slechts gespeeld

een rol waarin we ooit smeulend leefden

een beter gewaagd, tegen beter weten in

wordt uiteindelijk het moeilijkste vergeten

van wondermuren en keitjes keilen

gedachten opgooien en op muren stuiten

buiten die enkele (diepe) van ons bestaan met twee

laat liefde nu dit vurige beleven anticiperen

meestal deinend in het tedere

(dat vochtige, smeuïge gevoel

(blijft maar smeerbaar in dit leven))

verlies volgt altijd modderig

in voetsporen van

het diepste liefde beleven

http://www.johanbraeckman.be/blog/

en hij heeft een boek over Darwin geschreven ook nog:

"Darwins Moordbekentenis". Van Johan Braeckman.

Het is wat ik zeg, Dweperij, nadat ik een lezing bijwoonde die ik zeer interessant vond.  Ik moet dus het boek nog lezen.

Maar het lijkt me (op het eerste zicht (en gehoor))een betrouwbare gok.

Als je alles perspectief hebt gezet

en het specifieke Alles (waarop gehoopt)

je toch maar Schots lijkt

Misschien, daarom ook wat scheef?

om de intussen onbuigzame reden

te helpen in zijn staan op zichzelf

dat schrijf je nooit gewoon

Je beweert het!

(heb ik altijd al geweten)

het slechts in verlies fluisterende

‘de alledaagse versie’

heerlijk trachtend is een gemoed, vergaan

in een opzettelijk binnensmonds? 

gekluisterd aan je lippen, het hangen  aan ….

 je onbesproken woorden,  het steeds fluisteren van

'doorgaans'

over een mooie verse glooiing,  brak ze

(een glimlach, een ochtend)

zo ook vanmorgen die stevig stond

op zichzelf en diepgeworteld

verleden tijd van stevig, dat staan

ik verzilverde je cashiers' cheque

die voor het beloofde heerlijke

weet je nog, voor het schuilen?

'k haalde hem maar uit het rek

persoonlijk  was je veelgevraagd

daarom dit mechanische beleven

rond het kleimodel

van een vers uit tegenspoed

Nederlands artikel in krant en link vind je hier: http://www.telegraaf.nl/buitenland/73322501/Kunstenaar_la...

En op de (kunstenaars) commentaar, dat mensen een hond op straat kunnen laten verhongeren: Dat neemt niet weg dat hij elke dag onder zijn ogen een beest zag wegkwijnen zonder een spier te vertrekken. Vastgebonden zonder ook maar de mogelijkheid om ergens iets te vinden, met hondenbrokken voor zijn neus. Een heel andere situatie dan op straat . Onder de neus van een psychopaat. Gedwongen te sterven, om een punt te maken.

Meestal staan die haaks op filo- of psycho(sociale) normen. Ik kan de verdediging al horen: What the hell, als ze het niet snappen, dan zullen ze het niet begrepen hebben. (Denk hier mijn supercynische toontje bij!)

Is er ergens niet die theorie dat seriemoordenaars beginnen met het martelen van dieren?